MOTO

CPN 2.0 w akcji: Ceny paliw spadają, ale rząd oszczędza na akcyzie

Analiza

Wprowadzony pod koniec marca 2026 program Ceny Paliwa Niżej (CPN) powrócił po półtoramiesięcznej przerwie, jednak tym razem rząd zdecydował się na znacznie ograniczony zakres działań. Pierwotna wersja programu, reakcja na kryzys cenowy wywołany eskalacją konfliktu w regionie Zatoki Perskiej, obejmowała zarówno obniżenie akcyzy, jak i wprowadzenie maksymalnych cen paliw na stacjach. Tym razem, mimo że kierowcy odczuwają ulgę w postaci obniżonego VAT-u z 23% do 8%, rząd zrezygnował z redukcji akcyzy, co oznacza, że część oszczędności dla konsumentów jest mniejsza niż mogłaby być. Mechanizm ustalania cen opiera się na formule uwzględniającej cenę hurtową paliw, akcyzę, marżę stacji (30 gr/litr) oraz VAT. Obecnie, przy maksymalnych cenach benzyny 95 na poziomie 6,41 zł/litr i oleju napędowego na 7,37 zł/litr, widoczna jest różnica w stosunku do rekordowych notowań z czerwca, kiedy to kierowcy płacili nawet o 1,5 zł/litr więcej. W tle działa również presja rynkowa – Orlen, największy polski koncern paliwowy, w pierwszym półroczu 2026 zanotował zysk o 10 mld zł wyższy niż w analogicznym okresie poprzedniego roku, co podkreśla, że sektor paliwowy pozostaje lukratywny mimo kryzysu. Warto zauważyć, że równolegle z CPN 2.0, rząd prowadzi politykę przejściową wspierającą rozwój magazynów energii i instalacji fotowoltaicznych, co może wskazywać na strategiczne zmierzenie się z długoterminowymi wyzwaniami energetycznymi, mimo braku radykalnych zmian w polityce cenowej paliw kopalnych. Obecna edycja programu, choć krótka – do końca sierpnia – ma charakter tymczasowy, co budzi pytania o dalsze kierunki polityki paliwowej państwa w kontekście rosnących kosztów życia i presji ekologicznej.

Kontekst i Tło

Obniżenie VAT-u na paliwa do 8% przynosi natychmiastową ulgę dla kierowców, ale brak redukcji akcyzy oznacza, że rząd nie wykorzystał pełni możliwości stabilizacji rynku. Dla gospodarki oznacza to dodatkowe obciążenie budżetu w wysokości 495 mln zł, co może być sygnałem dla rynku, że państwo nie planuje długoterminowych zmian w polityce podatkowej paliw. W perspektywie dłuższej, program CPN 2.0 może być postrzegany jako środek stabilizujący, ale nie rozwiązujący problemów strukturalnych, takich jak uzależnienie od paliw kopalnych czy rosnące koszty transportu. Dla konsumentów ulga jest istotna, ale jej czasowa natura może prowadzić do niepewności rynkowej, zwłaszcza że równolegle obserwuje się dynamiczny rozwój alternatywnych źródeł energii, takich jak magazyny energii czy fotowoltaika, które mogą stać się długoterminową odpowiedzią na kryzys paliwowy. Warto również zauważyć, że obecna sytuacja może przyspieszyć decyzje inwestycyjne w sektorze motoryzacji elektrycznej, gdzie programy lojalnościowe, takie jak wprowadzony niedawno przez Legię Warszawa program Moja eLka, mogą stać się atrakcyjną alternatywą dla tradycyjnych paliw.

Komentarz Redakcji

Rząd gra na czas, obniżając VAT, ale ignorując akcyzę – jakby chciał przekonać, że paliwa są tanie, nie zmieniając jednak struktury kosztów. To rozwiązanie dla wyborców, nie dla rynku. Ceny paliw to termometr gospodarki, a obecna polityka pokazuje, że państwo preferuje krótkoterminowe łatki nad strategiczne zmiany.