BIZNES

Prezydenckie weta Nawrockiego zagrażają budżetowi 2027. Jakie są ryzyka dla gospodarki

Analiza

W obecnej fazie legislacyjnej Polska stoi przed kryzysem budżetowym, którego źródłem stają się prezydenckie weta wobec kluczowych ustaw podatkowych. Prezydent Karol Nawrocki, wykorzystując swoje prawo do weta, zablokował już sześć ustaw wpływających na dochody państwa w bieżącym roku, co według Ministerstwa Finansów kosztowało skarbiec około 8 miliardów złotych. Największą stratę przyniosło weto wobec podatku od nadzwyczajnych zysków firm paliwowych, które oszacowano na 3,8 miliarda złotych. Teraz, w kontekście projektu budżetu na 2027 rok, rząd Donald Tuska planuje wprowadzenie szeregu zmian podatkowych, w tym podwyżki CIT, akcyzy na papierosy i alkohol oraz VAT na napoje energetyczne, które mają generować dodatkowe wpływy. Jednakże, jak podkreślają ekonomiści z Erste Banku Polska, istnieje wysokie ryzyko, że Nawrocki zablokuje część tych zmian, co może obniżyć dochody państwa o 10–15 miliardów złotych. Tło sytuacji pogłębia się faktem, że prezydent nie musi blokować wszystkich zmian – najbardziej prawdopodobne jest weto wobec podwyżki akcyzy, a w przypadku podatku cyfrowego, kluczową rolę mogą odgrywać interesy amerykańskich firm, które mogą wpływać na decyzje prezydenta. Dodatkowo, jak zauważa Piotr Arak z VeloBanku, istnieje 90-procentowe prawdopodobieństwo, że reforma PIT również nie wejdzie w życie, co dodatkowo podkopie stabilność finansową państwa. Warto również wspomnieć, że reforma PIT zakłada podniesienie progów podatkowych, co może wpłynąć na dochody budżetu, ale jednocześnie wpłynie na kieszenie obywateli. Wszystko to rozgrywa się w kontekście optymistycznych, ale potencjalnie nierealistycznych założeń dotyczących dochodów niepodatkowych, które mogą dodatkowo pogłębić deficyt budżetowy.

Kontekst i Tło

Skutki prezydenckich wet mogą być daleko idące i dotknąć zarówno stabilność finansową państwa, jak i codzienne życie obywateli. Blokada zmian podatkowych może prowadzić do znacznego obniżenia wpływów budżetowych, co zmusza resort finansów do ograniczenia wydatków lub poszukiwania alternatywnych źródeł dochodów. Dla gospodarki oznacza to ryzyko spowolnienia wzrostu, szczególnie w sektorach podatkowych, takich jak przemysł paliwowy czy alkoholowy. Społeczeństwo może odczuć to w postaci mniejszych inwestycji w infrastrukturę, edukację czy opiekę zdrowotną. Ponadto, niepewność prawna związana z częstymi vetami może odstraszać inwestorów zagranicznych, co dodatkowo osłabi pozycję Polski na arenie międzynarodowej. W dłuższej perspektywie, brak stabilności podatkowej może prowadzić do erozji zaufania do instytucji państwowych, zarówno wśród obywateli, jak i przedsiębiorców. Ekonomiści podkreślają, że mimo potencjalnych strat, budżet nie ulegnie katastrofie, ale ryzyko jest wystarczająco wysokie, aby zaniepokoić zarówno rząd, jak i społeczeństwo.

Komentarz Redakcji

Polska polityka podatkowa staje się zakładniczką gry władzy między prezydentem a rządem, a cena tej gry płacona jest przez obywateli i gospodarkę. Nawrocki wykorzystuje swoje prawo do weta jak broń polityczną, a rząd, zamiast skupić się na realnych reformach, musiał przygotować się na walkę o każdy miliard. To nie jest debata o sprawiedliwości podatkowej, tylko walkę o wpływy, która w końcu wyjdzie na wszystkich.