ZDROWIE

Malaria może zniknąć w Afryce Zachodniej – upały zagrażają komarom

Analiza

W 2026 roku najnowsze badania opublikowane w prestiżowym czasopiśmie naukowym wskazują, że rosnące temperatury w Afryce Zachodniej i Środkowej mogą doprowadzić do wyginięcia komarów przenoszących malaria. Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley przeanalizowali ponad pięćdziesiąt tysięcy danych o rozprzestrzenianiu się choroby z lat 1900‑2016 i zastosowali modele klimatyczne, aby ocenić wpływ ocieplenia. Wyniki sugerują, że przy prognozowanym wzroście temperatury o 2,4 °C do końca XXI wieku liczba zakażeń może spaść nawet o 45 przypadków na 1000 dzieci w Afryce Zachodniej. W regionach centralnych spadek może wynieść 16 na 1000. Dotychczas malaria była przyczyną około 610 tys. zgonów rocznie, a najgorsze warunki sprzyjały temperaturze 26 °C, optymalnej dla wektora. Jednakże badania laboratoryjne potwierdzają, że powyżej 34 °C przeżywalność komarów drastycznie maleje. Eksperci ostrzegają, że zmiany klimatyczne mogą jednocześnie tworzyć nowe ogniska choroby w dotąd mniej zagrożonych obszarach.

Kontekst i Tło

Analiza wskazuje, że pod wpływem ekstremalnych upałów komary nie będą w stanie utrzymać pasożyta Plasmodium, co może znacząco ograniczyć transmisję malarii w dotychczas najbardziej dotkniętych regionach. Modele emisji gazów cieplarnianych przewidują, że do 2100 roku liczba zakażeń w Afryce Zachodniej może spaść o kilkadziesiąt przypadków na 1000 dzieci, przy jednoczesnym ryzykiem pojawienia się choroby w nowych strefach. Połączenie wysokich temperatur z działaniami prewencyjnymi, takimi jak szczepienia, moskitiery i środki owadobójcze, zwiększa szanse na wycofanie malarii z tych obszarów. Niemniej jednak, zmniejszenie ryzyka w jednej części kontynentu może przenieść zagrożenie na inne, mniej przygotowane regiony. Dlatego kluczowe jest monitorowanie zmian klimatycznych i elastyczne dostosowywanie strategii zdrowotnych.

Komentarz Redakcji

To niezwykłe, że ocieplenie, które zazwyczaj nasila choroby, może stać się ich sprzymierzeńcem. Warto obserwować, jak dynamicznie zmienia się mapa zagrożeń malarią.